ALBEDO PLASTİK KALIP        PLASTİK FİTİNG SEKTÖRÜNÜN DUAYENİ   
ALBEDO  
İLETİŞİM  
SIHHİ TESİSAT  
ATIKSU - KORİGE  
PE100 - SULAMA  

PE100 Borularının Genel Özellikleri

Polietilen borular petrolden elde edilen etilen gazının polimerizasyon işleminden sonra elde edilen hammaddeden elde edilmektedir. 100 rakamı ürünün çevresel gerilme (?) değeri olan 10.0 MPa'a işaret etmektedir. Bu değer 32'lerden başlamış olup 125 üzerinde çalışmalar devam etmektedir. Bu değerin yükselmesi dayanımının arttığını gösterdiğinden aynı basınç sınıfı için etkalınlığının incelmesi anlamına gelmektedir. Bu ise hammadde tasarrufu ile borunun iç çap değerinin artması anlamına gelmektedir. Bu değerlerdeki iyileşmeler alternatif ürünler karşısında maliyet avantajı sunduğundan Pazar payını arttırmaktadır.
Polietilen termoplastik ürün grubuna girdiğinden geridönüşümü olan bir üründür. Hatalı üretilenlerin tekrar kullanılabilmesi maliyetlere katkı sağlamaktadır. Çevre açısından olaya bakıldığında tekrar toplandığında ise ikinci sınıf ürünlerde kullanılabilmektedir.

 

 

Polietilen ürünün kaynak kabiliyeti çok yüksek olduğundan birleştirme yöntemleri çeşitlidir. Birleştirme yöntemleri; alınkaynak metodu, elektrofüzyon kaynak metodu, itme soket metodu ve ekstrüzyonlu kaynak metodudur.
Polietilenin korozyona uğramaması, kimyasallardan etkilenmemesi, aşınma dayanımının yüksek olması ömrünü alternatif ürünlere göre avantajlı duruma getirmektedir. Asgari olarak 50 yıl servis ömrü sunmaktadır.

Şebekeler depremler ile bir anda kullanım dışı kalabilmektedir. Yaşanan depremler göstermiştir ki polietilen borular depremden kullanılabilirken rijit borular tamamen devre dışı bırakılarak yeni hatlar döşenmiştir. Erezyonun yaşandığı yerlerde ise borunun %600 uzama kabiliyeti neticesinde uzayarak açılmayı absorbe etmektedir. Heyelan bölgelerinde sık sık değiştirilmek zorunda kalan hatlardaki sorunu çözmüştür.
Projeye uygun olarak farklı basınçlarda üretilebilmesi hammadde tasarrufu sağladığından projelerin fizibil olmasında etkili olmuştur.
Polietilen borular en yaygın olarak İskandinav ülkelerinde kullanılmaktadır. Bunun en önemli sebebi -40 °C'ye kadar elastik özelliklerini koruduğundan suyun buz haline dönüşmesinden etkilenmemektedir. Çelik boruların hepsi buz ile yarılır iken Polietilen genleşerek hacim artışını absorbe etmektedir.

Polietilen borular ile nehir, göl ve deniz geçişlerindeki kolaylık ile proje maliyetleri çok düşmüştür. Hayata geçirilemeyen birçok proje bu ürünle tamamlanmıştır. Borular sudan hafif olduğundan yüzdürülerek güzergah üzerine getirilmiş ve beton bloklar ile batırılmıştır.
Basınç kaybı hesaplarında hidrolik pürüzsüz eğrisinde olduğundan daha düşük enerjili pompa seçilerek ilk yatırım ve işletme maliyetlerinde tasarruf sağlamaktadır.
Ø125 mm çapa kadar kangal olarak üretildiğinden fiting ve bunların kaynak maliyetinden tasarruf sunmaktadır.
Döşeme esnasında arazi şekline uyum sağladığından hafriyat ve kanal çalışmalarında maliyetler asgari seviyelere çekilmiştir. Kanal dışarısında birleştirme yapılarak kanala salınması kolay olduğundan pratik uygulama imkanı sunar.
Hattın hasar gören yerin iki tarafından boğma ile su hattı kesilir ve tamirat yapılır. Bu sayede şebeke suyu kesilmeden tamirat yapılabilir.

Boru dönüşlerde kendi çapının 20-35 katı radyüs ile kıvrılabildiğinden az miktarda dirsek kullanılır.
Karbon Siyahı katkısı ile üretildiğinde Güneşten gelen ultraviyole ışınlara dayanım gösterir.
Rijit borularda basınç sınıfının yükselmesine neden olan koç darbelerinden etkilenmez.

PE100 Borusunun Üstünlükleri

Elastik yapısı ile depremden etkilenmez. Heyelan bölgelerinde uzamayı sönümler.
Sıcaklıklar -40 °C'ye düştüğünde de elastik özelliklerini korur.
Kangal olarak şantiyede kullanılabilir.
Kimyasallara yüksek dayanım gösterir. Korozyona uğramaz.
Aşınma dayanımı yüksektir. Delinmez. Ayrıca akışkana molekül geçişi sözkonusu olmadığından kanserojen etkisi yoktur.
İçerideki akışkandan ve dışarıdaki toprak yapısından dolayı korozyon olmaz.
Yoğunluğu 0,956 gr/cm3 olduğundan çelikten 8 kat hafiftir.
Kanal dışında birleştirme işlemi yapılıp kanala sonra bırakılabilir. Hafriyat miktarını azaltır.
Zeminin dereceli olarak hassas kazılmasına ihtiyaç göstermez.
Nehir, Göl ve deniz geçişlerine çok uygundur.
Esnek özelliği ile dirsek ihtiyacı olmadan boru çapının 20-35 katı radyüs ile dönüş yapabilir.
Koç darbelerine dayanım gösterir.
Fiting kullanmadan alın kaynak ile birleştirme yapılabilir.

Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Kaynaklı birleştirme uygulamalarında boru yüzeyinin yağ ve kirden arındırılmış olmasına dikkat edilmelidir. Ara film katmanı oluşturan bu yapılar sağlıklı kaynağın yapılmasını engellemektedir.
Boru yüzeyindeki okside tabaka traşlayıcı aparatlar ile atılmalıdır.
Elektrofüzyon kaynağında, boru fitinge sokulmadan önce gireceği mesafe boru üzerine kalem ile işaretlenmelidir. Aksi taktirde nekadar girip girmediği anlaşılamamaktadır. Bu ise kaynak bölge miktarının riskli seviyede kalmasına neden olabilmektedir.
Kaynak için basınç ve sıcaklık değerleri kontrol altında tutulmalıdır.

Rüzgarlı ve soğuk havalarda çadırla kapalı ortam oluşturarak kaynak yapılmalıdır.
Karbon siyahlı olarak üretilmeyen borular güneşe maruz ortamlarda stoklanmamalıdır. Zaruri durumlarda bu süre bir yaz dönemini geçmemelidir.
Su sıcaklığı 20 °C'nin üzerine çıktığında işletme basıncı azaltılmalıdır. 40 °C'de bu değer 6 bar'a düşürülmelidir.
Boru dolgusu kademeli sıkıştırma yapılarak boşluk kalması önlenmelidir.

YAĞMURLAMA SULAMA BORULARININ GENEL ÖZELLİKLERİ :

Yağmurlama sulama boru ve elemanları tarla, bağ ve bahçelerin su kaynağından borularla taşınan suyun yağmur damlaları şeklinde toprağa düşmesini sağlayacak bir sistem sunar. Borular ve fitingler bir bölge sulandıktan sonra sökülerek diğer bölgelere yerleştirilir. Bu tekrarlı harekette ihtiyaç duyulan hafiflik, pratik sökülüp takılabilme ve sağlamlık özelliklerine sahip olacak şekilde tasarlanmıştır.
Yağmurlama sulama boruları Polietilen hammaddesinin en geliştirilmişi olan PE100'den imal edilmektedir. Bu yüksek yoğunluklu ürünün çevresel gerilme değeri 10.0 MPa olduğundan diğerlerine nazaran daha ince etkalınlığında üretilebilmektedir. Bu özellik, ürünün hafif olmasını sağladığı gibi, içerisinden daha fazla akışkan akmasını sağlamaktadır.
Ürünler 4 bar'lık işletme basıncında kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

 

 

 

 

 

Sulama boruları patentli bir sistem ile muflanarak üretilmektedir. Boru muflanarak kafa kısmı şekillendirildiğinden bu sistemde fitingten kaynaklanan ağırlıklardan kurtulunmaktadır. Bu sayede boruya döndürme kaynaklı fiting takılmasına gerek kalmamaktadır. Dolayısı ile fitinglerden kaynaklanan kopma ve sızdırma sorunları da ortadan kalkmaktadır.
Ürünler birbirlerine mandallı sistem sayesinde pratik bir şekilde takılır ve çıkartılabilir. Ağırlığın azaltılması adına Ø75 ve Ø90 mm çaplarda özel hammaddeli plastikten mandallar kullanılmıştır. Metal fitingler ile aynı kuvvete dayanım gösteren ancak ağırlığı 8'de 1 olan plastik mandallar kullanılmaktadır. Yeni mandal tasarımı ile ürünler tarlada rahatlıkla sökülüp takılarak yerdeğiştirebilir.

Ürünler sürekli yer değiştirildiğinden ağırlık önem kazanmaktadır. Ürünün bütününde sağlanan ağırlık avantajı ile çiftçiler tarlada 5 boru yerine 8 boru taşıyabilmektedirler. Taşımadan yapılan zaman tasarrufu ile gün içerisinde daha fazla alan sulanabilmektedir.
Borular muflandığı için, muf kısmından boruya geçişte döndürme kaynağında olduğu gibi kademe oluşmamaktadır. Kademelerdeki çap değişiklikleri akışta türbülans oluşturmakta ve basınç kaybına neden olmaktadır. Basın kaybı ile daha az mesafeye su püskürtülebilmekte veya daha az spring takılmasına neden olmaktadır. Bu ise birgünde sulanabilecek alanın yarına sarkması demektir. Çiftçiler su kaynaklarını zaman sınırlı kullanabildiklerinden bu husus önem arzetmektedir.

Borular yüksek kalitedeki polietilenden üretildikleri için kırılmaz özelliktedir. Bu özelliği ile üzerinden traktör gibi araçlar ile geçilmesinden etkilenmez. Ayrıca döndürme kaynaklı boruların üzerinden araç geçtiğinde, boru üzerinde oluşan kuvvetin fiting kaynağını kopartması bu üründe görülmez. Bu kaynakta gelen kopmalar önce sızdırma şeklinde görülür ve ardından muf kafasının kopması şeklinde tezahür eder
Kalitesiz hammaddeden imal edilen ürünlerde ezilme veya bükülme yapıldığında kırılma hattında beyazlama olurken bu üründe beyazlama olmaz. Beyazlama bölgeleri, ulaşan kuvvet ile borunun o kısımda akma uzamasını aştığını göstermektedir.

Hammadde içerisine katılan karbon siyahı maddesi ile güneşten gelen ultraviyole ışınlarından etkilenmez. Ürüne karbon siyahı reaktörde katıldığından, ekstrüderde katılmasından kaynaklanan kalite düşmesi görülmez.
Fiting ve muflamalardaki tolerans hassasiyeti yanı sıra kaliteli conta kullanımı ile üründe sızdırma görülmez.
Fitinglerin tasarımı ile diğer ürünler ile geçiş yapılarak kullanılabilir.

YAĞMURLAMA SULAMA BORULARININ VE FİTİNGLERİN ÜSTÜNLÜKLERİ :

Ürün kırılmaz.
Ürün sızdırmaz.
Ürünün kafası kopmaz.
Güneş ışınlarına karşı reaktör karışımlı karbon siyahı ile korumalıdır.
Mandallı yapısı ile pratik sökülüp takılır.
Hafiftir, kucakta daha çok boru taşınabilir.
Et kalınlığı ince, iç çapı daha büyük olduğundan daha fazla su nakleder.
Ø75 ve Ø90 çapta mandalları plastik olduğundan hafiftir.
Kafalarda çap daralması olmaz.
Basınç kayıpları daha azdır.
Daha fazla spring takılabilir ve aynı zaman zarfında daha fazla alan sulanabilir.
Diğer ürünler ile montaja uygun tasarımdadır.
Taşıma esnasında uçları çok az sarktığından taşıma esnasında mahsüle zarar vermez.
Boru ezilmelerden etkilenmez.
Bükülmelerde beyazlama olmaz ve eski çapına geri döner.

DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR

Boru bağlantısında kullanılan conta takılmadan önce conta yuvası temizlenmelidir. Conta tam olarak yuvaya yerleştirilmelidir.
Motopomp çıkışının ardından ES kullanılması gerekmektedir. Kullanılan ES motorun titreşimini yağmurlama boru sistemine direk aktarılmasını engellemektedir.
Motopomp çıkışlarındaki yüksek basınçlar muf bölgesinden conta çıkmasına neden olabilmektedir. Manometre ile basınç kontrol altında tutulmalıdır.
Sistemi çalıştırmaya başlarken önce küçük debiler kullanılmalıdır. Bu sayede ana boru ve laterallar su ile doldurulmadır.
Yağmurlama sulama sistemi içine yabancı madde girmemesi için pompa emme borusunun ucuna süzgeç takılması gerekmektedir.
Sezon sonunda sistem söküldüğünde sistemin tüm parçaları ayrı ayrı temizlenmeli, kurulanmalı ve stoka alınmalıdır.
Sistemde suyun akış yönü erkekten (mandallı taraftan) dişi (muflu) tarafa doğru olmalıdır. Bu sistemde %100 sızdırmazlık sağlayacak ve basınç kayıplarını azaltacaktır.